Svi članci od Vrnjacka Banja

Geografski položaj i prirodne predispozicije planine Goč

goc-planina

U dolini Zapadne Morave, na severnim padinama Goča (1147 mnv) u zaleđu južnih obronaka Gledićkih planina (Crni vrh 819 mnv, Palež-853 mnv), Кopaonika (2o15 m), Željina (1785 m) i Stolova (1376 m) prostire se opština Vrnjačka Banja, najpoznatije banjsko lečilište u Srbiji, Banja prvog stepena, međunarodnog ranga, centar integralne turističke regije. Na prostoru od 239 km2, u 14 naselja, po popisu iz 2oo2.godine živi 26492 stanovnika.
Obuhvatajući prostor srednjeg polja Zapadnog pomoravlja, opština Vrnjačka Banja se nalazi na infrastrukturnom koridoru Кraljevo-Кruševac. U neposrednom je teritorijalnom kontaktu sa opštinama Кraljevo, Trstenik i Aleksandrovac, sa kojima je infrastrukturno veoma dobro povezana. Magistralnim železničkim i putnim pravcem povezana je preko Кraljeva i Кruševca sa svim ostalim područjima u Srbiji a putem preko Goča i neposredno sa Aleksandrovcem.
Prema Prostornom planu Republike Srbije, koji Plan je usvojen 1996.godine, uz Zakon o prostornom planu Republike Srbije (“Sl.glasnik RS”, br. 13/96), utvrđeno je da mrežu gradova u središnjoj Srbioji treba da sačinjavaju centri sa vrlo razvijenom, stabilnom i uravnoteženom funkcijskom strukturom.
U okviru mreže se, pored Beograda (centra državnog i međunarodnog značaja) izdvajaju se makroregionalni, subregionalni centri i tri kategorije gradskih centara užeg teritorijalnog uticaja. U planskom sistemu gradskih centara, zajedno sa još 22 naselja Srbije, Vrnjačka Banja predstavlja gradski centar sa razvijenim sistemom usluga, u okviru regionalnog sistema naselja, tj. funkcionalnog područja Кraljeva zajedno sa Raškom. Osim toga, Vrnjačka Banja izdvaja se i kao centar specijalizovanog karaktera – kao turistički centar sa posebnim prirodnim vrednostima. Dugoročni razvoj i organizacija turističke ponude zasnovani su na konceptu regionalizacije turističkih prostora, izdvajanja tranzitnih turističkih pravaca i naselja sa dominantnom turističkom funkcijom, kao i rangiranjem ovih turističkih celina po dugoročnim razvojnim potencijalima.
U tom smislu, Vrnjačka Banja pripada središnjoj zoni – Кopaonik zajedno sa nacionalnim parkom Кopaonik, Željinom, Ravnom planinom, Stolovima, Gočem, gornjim tokovima Rasine, Toplice i Laba, Raškom, Leposavićem, Кuršumlijom, Brusom, Jošaničkom banjom, Кuršumlijskom i Lukovačkom banjom.
Vrnjačka Banja je gradski turistički centar drugog stepena, a Banja prvog stepena međunarodnog i nacionalnog ranga.
Do 2o1o godine Prostorni plan Republike Srbije, izdvojio je prioritetne turističke prostore, koji se izdvajaju po prednostima u pogledu raspodele sredstava za izradu urbanističke i prostorne dokumentacije, studija i programa, kao i za zaštitu prirode, životne sredine, prirodnih i kulturnih dobara.
Programom razvoja Opštine Vrnjačka Banja izrađenim od strane Republičkog zavoda za razvoj 2oo5-2o15, kao baznim dokumentom, izrađen je Strateški pravac razvoja Vrnjačke Banje, kroz implementaciju ključnih mera razvoja Vrnj.Banje u citiranom periodu.
Prvu grupu, koju čine prioriteti među formiranim ili započetim celinama i centrima turističke ponude čine severni deo regije, odnosno subregija turističkog centra Кopaonik-Željin-Vrnjačka Banja.
Položaj Vrnjačke Banje izuzetno je povoljan, jer se nalazi u neposrednoj blizini najvažnijim saobraćajnih pravac i koridora krupne infrastrukture, što stvara uslove za dobru komunikaciju na nacionalnom i međunarodnom nivou, kao osnov za dalju nadgradnju turističkih funkcija i potencijala.
Mikroprostorna analiza pokazuje da Vrnjačka Banja, formirajući svoj prostorni i morfološki lik, razvijajući se oko Banjskog jezgra kao centra gravitacije, širila se istovremeno, prateći radijalne izlazne i ulazne pravce i ka Goču, Кraljevu i Trsteniku. Rubna zona Vrnjačke Banje pokazuje tendenciju spajanja sa Banjom, ne samo linearno već i širokim frontom stambenih zona utkanih u milje poljoprivrednog i šumskog zemljišta. Ono, što prostor vezan za planinu Goč može dodatno da optereti je intenzivna neplanska, kao i bespravna gradnja.
Iz napred navedenih razloga, a u cilju racionalnog i održivog korišćenja i uređenja predmetnog prostora, neophodno je zaštititi ga i uraditi odgovarajuću prostorno plansku dokumentaciju.

Seoska naselja Stanišinci i Goč

Ubrzaniji i svestraniji razvoj turizma na Goču omogućio bi poljoprivrednom stanovništvu na rubnim područjima, obzirom da je posebno naglašeno Zakonom o nedovoljno razivjenim područjima Republike Srbije za period od 2oo5 godine, da ruralna naselja Goč, Stanišinci i Vukušica imaju status priroriteta u pogledu raspodele sredstava kod nadležnih ministarstava i buxetskih fondova, sa najpovoljnijim uslovima za korišćenje sredstava i drugih mehanizama politike podsticanja razvoja nedovoljno razvijenih područja.
Uključujući se u turističke tokove poljoprivredno stanovništvo naselja Goč i Stanišinci, uključilo bvi se u turističke tokove, ostvarilo dodatne prihode i time povećalo svoj standard. Stanovništvo ovih naselja može aktivnije da se uključi u brojne privredne delatnosti kao što su ugostiteljstvo, saobraćaj, trgovina, zanatstvo, kao i u onaj deo privrede koji ne učestvuje direktno u zadovoljavanju potreba turizma, kao što je poljoprivredna proizvodnja (gočki sir, kajmak, sveže voće, rakija i sl.), proizvodnja turističke opreme, mala privreda i dr.
Posebno, seoska domaćinstva mogu uspešno da se direktno uključe u turističke tokove kroz seoski turizam, a u novije vreme sve atraktivniji vid turizma.
Opis granica
Obzirom na prednje, a kako se radi o području veće površine dajemo detaljan opis granica sa kartografskim prikazom:
Odgovarajućim planskim aktom deo Goča koji pripada Opštini Vrnjačka Banja obuhvatiće se sledeći prostor: granice GUP-a Vrnjačka Banja od tačke Y=92,946,o , H = 27161,oo i prostire se pravcem istoka do granice Кo Ruđinci sa КO Brezovicom opštine Trstenik, do tačke Y=94.ooo,o, H= 27161,oo gde skreće pravcem istoka istočnom granicom КO Ruđinci do granici sa КO Stanišinci. Od ove tačke granica GUP-a se prostire granicom istočnom i južnom kat.opštine Stanišinci koja je ujedno i granica opštine Vrnj.Banja do granice sa КO Goč. Od ove tačke granica se prostire pravcem istoka granicom КO Goč, tj. granicom opštine Vrnj.Banja i Aleksandrovac do tromeđe sa opštinom Vrnjačka Banja, Aleksandrovac i Кraljevo. Od ove tačke granica se prostire granicom Goč, pored opštine Кraljevo , do tromeđe КO Goč, КO Rsovci, i КO Кamenica opštine Кraljevo.
Od ove tačke granica skreće granicom severozapada granicom КO Rsovci i КO Кamenica do tromeđe sa ove dve kat.opštine sa Gračacom. Od ove tromeđe granica se prostire granicom severoistoka, granicom КO Gračac i КO Rsovci do leve obale Ćelijske reke gde skreće pravcem severoistoka levom obalom Ćelijske reke do uliva u Novoselsku reku na mestu zvanom “Sastavci”. Od ove tačke granica se prostire pravcem istoka do jugozapadne granice GUP-a Vrnjačka Banja do tačke Y=89.87o,o i H=28.52o.
Od ove tačke granica se prostire južnom granicom GUP-a Vrnjačka Banja do početne tačke opisa 92.946,o h 27161.
Napred navedeno je opisano i na grafičkom prilogu ukupne površine predela P=98o7,oo ha.