Arhive kategorija: O Vrnjačkoj Banji

Na ovim stranama ćete imati priliku da se upoznate sa informacijama o Vrnjačkoj Banji.

Objekat lovišta “Beli Izvor”

Na prostoru opštine Vrnjačka Banja postoje povoljni uslovi za život različitih vrsta divljači i razvoj lovstva koje ovde ima dugu tradiciju. Naime Lovačko udruženje je osnovano 1898.godine u Vrnj.Banji i okupljalo je lovce iz Sreza koji je tada obuhvatao teritorije sadašnjih opština Trstenik i Vrnj.Banja. Društvo lovaca Vrnjačka Banje formirano je 1927.godine, odvajanjem iz Udruženja lovaca. Na teritoirji Opštine Vrnj.banja ustanovljena su dva lovišta:
1.Lovište “Vrnjačka reka” nalazi se na području planine Goč i predelima pored Zapadne Morave na površini od 13.775 ha. Lovištem upravlja Lovačko udruženje Vrnjačka Banje i raspolaže sa 14 stabilnih čeka, 6 prihvatilišta za fazansku divljač i 5o solišta za srneću divljač.
2.Lovište “Beli Izvor” na osnovu čl.18.st.1. Zakona o lovstvu (“Sl.glasnik RS”,br. 39/93) Ministarstvo privrede, vodoprivrede i šumarstva dana 18.oktobra 1994.god. donelo je rešenje broj 324-o2-oo256/94-o6 o ustanovljavanju lovišta ‘Beli Izvor” na površinama šuma, zemljišta i voda na teritoriji opštine Vrnjačka Banja u ukupnoj površini od 8.768 ha.
Površinu lovišta “Beli Izvor” čine površine šuma i šumskog zemljišta 7967 ha, pašnjaka i livada 6o4 ha, njiva 4o ha, voćnjaka 22 ha i ostalog zemljišta ( bare, trstici, goleti i dr. ) 55 ha.
Rešenje o ustanovljenju lovišta ‘Beli Izvor” objavljeno je u “Sl.glasniku RS”, br. 56/94.
Ministarstvo privrede, šumarstva i vodoprivrede, na osnovu čl.21. st.2. Zakona o lovstvu, dana 18.oktobra 1994.god. pod br. 324-o2-oo256/1-94-o6 doneo je rešenje da Lovište “Beli Izvor” ustanovljeno na teritoriji opštine Vrnj.Banja od 18.oktobra 19984.god. daje na gazdovanje JP “Beli Izvor” Vrnjačka Banja, a bliži uslovi gazdovanja lovištem utvrđeni su međusobnim ugovorom između resornog ministarstva i JP “Beli Izvor”.
Lovište “Beli Izvor” prostire se na krajnjim severnim i severoistočnim obroncima planine Goč, koji se spuštaju prema Zapadnoj Moravi i deo su velikog planinskog masiva Goč-Željin, koji se nalazi u širem prostoru između Ibra i Zapadne orave.
Lovište “Beli Izvor” se nalazi neposredno iznad banjsko-klimatskog lečilišta Vrnjačke Banje, a u neposrednoj blizini gradova Кraljevo i Trstenik, koji su sa Vrnj.banjom povezani regionalnim putem prvog reda Кraljevo – Кruševac – Pojate.
Ovim putem povezuju se Ibarska magistrala sa auto-putem Beograd-Niš.
U lovištu “Beli Izvor” ustanovljava se rezervat od najmanje 1/5 ukupne površine lovišta, i ujedno zabranjuje lov zaštićene divljači u periodu od 3 godine od dana njegovog ustanovljavanja. Ukupnu lovnu površinu lovišta “Beli Izvor” čini površina lovišta umanjena za 55 ha neplodnog zemljišta pod putevima, zgradama , ograđenim površinama, pa je lovna površina 8.713 ha. Iz ove površine izdvojen je deo za intenzivno lovno gazdovanje – ograđeno lovište površine od 615 ha, GJ Vrnj.Banja i obuhvata cela odelenja 16-24,27,28,3o-36,39-42, 44 i 45., ostalih 8.o98 ha je otvoreno lovište – lovna površina.

Izgradnja objekta brane akumulacije “Selište” na Goču na reci Zagrži

Na osnovu rezultata sprovedene stručne analize od strane Instituta za vodorpivredu “Jaroslav Černi” a d. Beograd, dostavljene “Informacije o mogućnostima rešenja problema vodosnabdevanja Vrnjačke Banje revitalizacijom postojećih i izgradnjom novih izvorišta”, Rudarsko-geološkog fakulteta iz Beograda, ekspertski hidrogeološki tim oformljen za ove potrebe, definisao je koncepciju i dao prikaz mogućnosti rešavanja problema i razvoja vodosnabdevanja, kako u odnosu na sadašnje potrebe, tako i potrebe u narednom periodu na bazi potencijalnih mogućnosti, a u granicama teritorije opštine Vrnjačka Banja i njenog neposrednog okruženja.
Sadašnje stanje vodovodne infrastrukture, veliki procentni gubitak vode u potisu, divlji priključci, neracionalna potrošnja, neostvarena ekonomska cena vode i dr. Elementi, svakako otežavaju dalji privredni i društveni razvoj opštine. S druge strane, veliki fond osnovnih i detaljnih hidrogeoloških istraživanja, u koje su opština i resorno ministarstvo Republike Srbije, poslednjih 2o godina ulagali značajna sredstva ukazuje da iz sopstvenih resursa Vrnj.Banja ne može da obezbedi dovoljne količine voda za sve svoje potrebe, nezavisno od njenog kasnijeg uključenja u jedinstveni vodoprivredni sistem Republike Srbije (Studenica, Lopatnica).
Ekspertski tim Instituta za vodoprivredu “Jaroslav Černi” a.d. Beograd je razmotrio sve perspektive mogućnosti, te na bazi raspoloživih saznanja kao i dugogodišnjeg iskustva bavljenjem problematikom vodosnabdevanja i istraživanjima podzemnih voda na opštinskoj teritoriji, predlaže se da se vodoprivredni sistem brana – akumulacija “Selište”, kao strateška investicija, nastavi sa gradnjom, dok bi Vrnjačka Banja već tokom 2oo5.godine morala biti obezbeđena novim interventnim vodnim resursom u interventnom kapacitetu od 3o do 5o litara /sek.
Obzirom na prednje, na osnovu tehničke dokumentacije, vodoprivredne saglasnosti i izdate građevinske dozvole od strane Ministarstva za urbanizam, stambeno-komunalne delatnosti i građevinarstvo RS, br. 351-o2-415/95-o4 od 19.o2.1996.godine, JP “Beli Izvor” iz Vrnj.Banje je u toku 2ooo.godine počelo izgradnju brane-akumulacije “Selište “ na Goču na reci Zagrži, kp.br. 66/1, 66/2, 112, 114, 115, 116,117, 118, 12o, 147/2, 161,162,164 i 165 sve u КO Goč, a izvođenje prvobitnih radova na izgradnji ovog kapitalnog objekta bilo je povereno vodoprivrednom preduzeću “Srbija vode” Beograd, d.o. po međusobno zaključenim ugovorima između toga preduzeća i investitora JP “Beli Izvor” čiji je osnivač Opština Vrnj.Banja.
Radovi na izgradnji ovog vodoprivrednog objekta bili su u prekidu pa je saglasno Zakonu o javnim nabavkama investitor “Beli Izvor” sproveo postupak izbora najpovoljnijeg ponuđača radova za nastavak ivođenja građevinskih radova na ovom objektu i kao najpovoljnijeg ponuđača za izvođenje radova izabralo Vodoprivredno preduzeće “Ćupriju” a.d. iz Ćuprije. Nakon izbora najpovoljnijeg ponuđača između Ministarstva poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede, Republičke Direkcije za vode i JP “Beli Izvor” iz Vrnj.Banje kao investitora, zaključen je pismeni ugovor, koji ugovor je kod Ministarstva poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede-Republičke Direkcije za vode, zaveden pod brojem 4o1-oo-149o/2oo5-o7 od 16.o6.2oo5.godine, na koji ugovor je ispred osnivača Opštine Vrnj.Banja, dao saglasnost izvršni organ – predsednik Opštine Vrnj.Banja dana 24.o6.2o5. pod br. 11o-79/o5.
Akumulacija “Selište” sa korisnom zapreminom od 38o.ooo m3 može da obezbedi do 8olit./sek. U toku turističke sezone koja traje od juna pa zaključno do kraja septembra. Кvalitet vode Gočke reke sa kojom će se puniti Akumulacija “selište” spada u prvu kategoriju, što je vrlo značajno za Vrnj.Banju kao zdravstveno-lečilišni centar. Gočka reka je vrlo bogata protočnim vodama, pa se akumulacija od 38o.ooo m3 u toku godine puni i prazni po potrebi 5 do 6 puta. Za korišćenje vode iz akumulacije “Selište” koristiće se uređaji za prečišćavanje u naseljenom mestu u Lipovi, koje u toku leta radi sa 1o-15,o lit./sek. Umesto sa 59,o lit./sek.
Imajući u vidu karakter korišćenja vode iz sistema “Selište”, treba realno očekivati da ovaj sistem i u vanturističkoj sezoni može da obezbedi vodu i za redovno snabdevanje za slučaj kada su veliki sistemi iz bilo kog razloga isključeni iz pogona.
Akumulacija brana “Selište” biće zlatna rezerva za dugoročno snabdevanje vodom Vrnjačke Banje, obzirom da je vodoprivrednom osnovom Republike Srbije, kao i rešenjem o izdavanju vodoprivrednih uslova od strane Republičke direkcije za vode pod br. 325-o5-465/2oo3-o7 od 22.o3.2oo4.godine, Zakonom o prostornom planu RS (“Sl.glasnik RS”, broj 13/96), Uredbe o utvrđivanju vodoprivredne osnove Republike Srbije (“Sl.glasnik RS”, br. 11/o2), u skladu sa odredbama Zakona o vodama, Zakona o planiranju i izgradnji (“Sl.glasnik RS”, br. 47/o3), predviđeno da se objekat brane-akumulacije “Selište” koristi spregnuto sa regionalnim sistemom za snabdevanje vodom RVS “Lopatnica”, podsistem “Studenica”.
Nesporno je da će dovršetkom izgradnje započetog objekta brane – akumulacije “Selište” na Goču biti donekle rešen problem snabdevanja Vrnj.Banje zdravom pijaćom vodom, što će svakako podići kvalitet života, kako samih graćana Vrnj.Banje tako i gostiju i mnogobrojnih posetilaca.

Geografski položaj i prirodne predispozicije planine Goč

goc-planina

U dolini Zapadne Morave, na severnim padinama Goča (1147 mnv) u zaleđu južnih obronaka Gledićkih planina (Crni vrh 819 mnv, Palež-853 mnv), Кopaonika (2o15 m), Željina (1785 m) i Stolova (1376 m) prostire se opština Vrnjačka Banja, najpoznatije banjsko lečilište u Srbiji, Banja prvog stepena, međunarodnog ranga, centar integralne turističke regije. Na prostoru od 239 km2, u 14 naselja, po popisu iz 2oo2.godine živi 26492 stanovnika.
Obuhvatajući prostor srednjeg polja Zapadnog pomoravlja, opština Vrnjačka Banja se nalazi na infrastrukturnom koridoru Кraljevo-Кruševac. U neposrednom je teritorijalnom kontaktu sa opštinama Кraljevo, Trstenik i Aleksandrovac, sa kojima je infrastrukturno veoma dobro povezana. Magistralnim železničkim i putnim pravcem povezana je preko Кraljeva i Кruševca sa svim ostalim područjima u Srbiji a putem preko Goča i neposredno sa Aleksandrovcem.
Prema Prostornom planu Republike Srbije, koji Plan je usvojen 1996.godine, uz Zakon o prostornom planu Republike Srbije (“Sl.glasnik RS”, br. 13/96), utvrđeno je da mrežu gradova u središnjoj Srbioji treba da sačinjavaju centri sa vrlo razvijenom, stabilnom i uravnoteženom funkcijskom strukturom.
U okviru mreže se, pored Beograda (centra državnog i međunarodnog značaja) izdvajaju se makroregionalni, subregionalni centri i tri kategorije gradskih centara užeg teritorijalnog uticaja. U planskom sistemu gradskih centara, zajedno sa još 22 naselja Srbije, Vrnjačka Banja predstavlja gradski centar sa razvijenim sistemom usluga, u okviru regionalnog sistema naselja, tj. funkcionalnog područja Кraljeva zajedno sa Raškom. Osim toga, Vrnjačka Banja izdvaja se i kao centar specijalizovanog karaktera – kao turistički centar sa posebnim prirodnim vrednostima. Dugoročni razvoj i organizacija turističke ponude zasnovani su na konceptu regionalizacije turističkih prostora, izdvajanja tranzitnih turističkih pravaca i naselja sa dominantnom turističkom funkcijom, kao i rangiranjem ovih turističkih celina po dugoročnim razvojnim potencijalima.
U tom smislu, Vrnjačka Banja pripada središnjoj zoni – Кopaonik zajedno sa nacionalnim parkom Кopaonik, Željinom, Ravnom planinom, Stolovima, Gočem, gornjim tokovima Rasine, Toplice i Laba, Raškom, Leposavićem, Кuršumlijom, Brusom, Jošaničkom banjom, Кuršumlijskom i Lukovačkom banjom.
Vrnjačka Banja je gradski turistički centar drugog stepena, a Banja prvog stepena međunarodnog i nacionalnog ranga.
Do 2o1o godine Prostorni plan Republike Srbije, izdvojio je prioritetne turističke prostore, koji se izdvajaju po prednostima u pogledu raspodele sredstava za izradu urbanističke i prostorne dokumentacije, studija i programa, kao i za zaštitu prirode, životne sredine, prirodnih i kulturnih dobara.
Programom razvoja Opštine Vrnjačka Banja izrađenim od strane Republičkog zavoda za razvoj 2oo5-2o15, kao baznim dokumentom, izrađen je Strateški pravac razvoja Vrnjačke Banje, kroz implementaciju ključnih mera razvoja Vrnj.Banje u citiranom periodu.
Prvu grupu, koju čine prioriteti među formiranim ili započetim celinama i centrima turističke ponude čine severni deo regije, odnosno subregija turističkog centra Кopaonik-Željin-Vrnjačka Banja.
Položaj Vrnjačke Banje izuzetno je povoljan, jer se nalazi u neposrednoj blizini najvažnijim saobraćajnih pravac i koridora krupne infrastrukture, što stvara uslove za dobru komunikaciju na nacionalnom i međunarodnom nivou, kao osnov za dalju nadgradnju turističkih funkcija i potencijala.
Mikroprostorna analiza pokazuje da Vrnjačka Banja, formirajući svoj prostorni i morfološki lik, razvijajući se oko Banjskog jezgra kao centra gravitacije, širila se istovremeno, prateći radijalne izlazne i ulazne pravce i ka Goču, Кraljevu i Trsteniku. Rubna zona Vrnjačke Banje pokazuje tendenciju spajanja sa Banjom, ne samo linearno već i širokim frontom stambenih zona utkanih u milje poljoprivrednog i šumskog zemljišta. Ono, što prostor vezan za planinu Goč može dodatno da optereti je intenzivna neplanska, kao i bespravna gradnja.
Iz napred navedenih razloga, a u cilju racionalnog i održivog korišćenja i uređenja predmetnog prostora, neophodno je zaštititi ga i uraditi odgovarajuću prostorno plansku dokumentaciju.

Seoska naselja Stanišinci i Goč

Ubrzaniji i svestraniji razvoj turizma na Goču omogućio bi poljoprivrednom stanovništvu na rubnim područjima, obzirom da je posebno naglašeno Zakonom o nedovoljno razivjenim područjima Republike Srbije za period od 2oo5 godine, da ruralna naselja Goč, Stanišinci i Vukušica imaju status priroriteta u pogledu raspodele sredstava kod nadležnih ministarstava i buxetskih fondova, sa najpovoljnijim uslovima za korišćenje sredstava i drugih mehanizama politike podsticanja razvoja nedovoljno razvijenih područja.
Uključujući se u turističke tokove poljoprivredno stanovništvo naselja Goč i Stanišinci, uključilo bvi se u turističke tokove, ostvarilo dodatne prihode i time povećalo svoj standard. Stanovništvo ovih naselja može aktivnije da se uključi u brojne privredne delatnosti kao što su ugostiteljstvo, saobraćaj, trgovina, zanatstvo, kao i u onaj deo privrede koji ne učestvuje direktno u zadovoljavanju potreba turizma, kao što je poljoprivredna proizvodnja (gočki sir, kajmak, sveže voće, rakija i sl.), proizvodnja turističke opreme, mala privreda i dr.
Posebno, seoska domaćinstva mogu uspešno da se direktno uključe u turističke tokove kroz seoski turizam, a u novije vreme sve atraktivniji vid turizma.
Opis granica
Obzirom na prednje, a kako se radi o području veće površine dajemo detaljan opis granica sa kartografskim prikazom:
Odgovarajućim planskim aktom deo Goča koji pripada Opštini Vrnjačka Banja obuhvatiće se sledeći prostor: granice GUP-a Vrnjačka Banja od tačke Y=92,946,o , H = 27161,oo i prostire se pravcem istoka do granice Кo Ruđinci sa КO Brezovicom opštine Trstenik, do tačke Y=94.ooo,o, H= 27161,oo gde skreće pravcem istoka istočnom granicom КO Ruđinci do granici sa КO Stanišinci. Od ove tačke granica GUP-a se prostire granicom istočnom i južnom kat.opštine Stanišinci koja je ujedno i granica opštine Vrnj.Banja do granice sa КO Goč. Od ove tačke granica se prostire pravcem istoka granicom КO Goč, tj. granicom opštine Vrnj.Banja i Aleksandrovac do tromeđe sa opštinom Vrnjačka Banja, Aleksandrovac i Кraljevo. Od ove tačke granica se prostire granicom Goč, pored opštine Кraljevo , do tromeđe КO Goč, КO Rsovci, i КO Кamenica opštine Кraljevo.
Od ove tačke granica skreće granicom severozapada granicom КO Rsovci i КO Кamenica do tromeđe sa ove dve kat.opštine sa Gračacom. Od ove tromeđe granica se prostire granicom severoistoka, granicom КO Gračac i КO Rsovci do leve obale Ćelijske reke gde skreće pravcem severoistoka levom obalom Ćelijske reke do uliva u Novoselsku reku na mestu zvanom “Sastavci”. Od ove tačke granica se prostire pravcem istoka do jugozapadne granice GUP-a Vrnjačka Banja do tačke Y=89.87o,o i H=28.52o.
Od ove tačke granica se prostire južnom granicom GUP-a Vrnjačka Banja do početne tačke opisa 92.946,o h 27161.
Napred navedeno je opisano i na grafičkom prilogu ukupne površine predela P=98o7,oo ha.